De zachte, stille moeder

Communiceren, wat is dat soms lastig! Rustig praten, goed luisteren, heldere boodschappen afgeven, duidelijk maken wat er speelt of wat er moet gebeuren; bijna niemand lijkt het voor honderd procent onder de knie te hebben.
Als je autisme of ADHD hebt, als je gehoor slecht is of als je met een taalontwikkelingsstoornis bent opgezadeld, is deze vaardigheid al helemaal niet vanzelfsprekend. En voor moeders, nee, voor ons gaat het ook niet vanzelf.


Jaren geleden vertelde een vriendin dat de moeder uit Het kleine huis op de prairie haar ideale moeder was. Ik heb de serie nooit gezien, maar begreep uit haar omschrijving dat het gaat om een lieve, rustige vrouw, die nooit haar stem verheft en slechts wijze woorden spreekt.
Mijn gedachten gaan dan eerst naar het boek Spreuken, en dan razendsnel naar mijn eigen onvermogen. Want ja, zo’n vrouw ís ook ideaal, maar wie kan altijd rustig, wijs en doordacht communiceren in een huis vol mensen met eigenaardigheden?

Toen ik vanochtend een humeurige jongste puber met een geforceerde glimlach uitzwaaide, en mijn maag nog pijn deed van de harde manier waarop hij momenteel met mij omgaat, schoot de tekst uit Spreuken 15 door mijn hoofd. Een vriendelijk woord doet de gramschap bedaren. Als je denkt dat de Bijbel geen handvatten geeft voor het dagelijks leven, moet je de Spreuken maar eens lezen. Ik denk dat de kleine-huis-op-de-prairie-mama dat boek uit haar hoofd heeft geleerd.

Maar nu ga ik even eerlijk zijn. Als was mijn leven ideaal en mijn man en kinderen altijd perfect, dan was ik nóg die serene moeder niet. Al kende ook ik het wijze boek van Salomo uit mijn hoofd, dan nóg ging het geregeld mis. Want mijn eigen hart is vaak onrustig, en voldoet niet aan de eisen; ik ben vaak egoïstisch en heb last van mijn eigen emoties.
Ik denk dat Jezus dat wist toen hij die overbekende woorden sprak.

“Neemt Mijn juk op u, en leert van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en u zult rust vinden voor uw zielen, want mijn juk is zacht en Mijn last is licht.” – Mattheüs 11:29

De tekst uit Spreuken 15 heb ik vanochtend op de keukendeur gehangen. Maar ik weet dat ik er met een aanwijzing uiteindelijk niet kom. Boeken, cursussen en methodes genoeg om te leren communiceren; maar ik heb innerlijke vrede nodig om te handelen zoals Salomo suggereerde. Omdat ik al negenendertig jaar lang bewezen heb dat wetten niet werken en regels mij niet veranderen.

“Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven.” – Mattheüs 11:28

De last van de zonde die mij hard maakt en scherp; de neiging tot zelfrechtvaardiging en de liefdeloosheid die in mijn genen vervlochten is, ik kan ze niet van me losrukken door bijbelse oneliners aan de muur te hangen en het viervoudige pad van de geweldloze communicatie van Rosenberg uit mijn hoofd te leren. Ook zelfcompassie en mindfullness maken mij niet zachtmoedig en nederig van hart.

Ik ren naar Hem toe, die mij rust geeft, en kijk naar Hem, die wél zachtmoedig is en nederig van hart. En als ik dan bij Hem ben uitgerust, bind ik m’n schort weer voor en de grijp de wastobbe … eh … druk ik op het knopje van mijn volautomatische merkwasmachine. Met een brede smile, omdat ik stiekem weet dat moeder Prairie niet eens echt bestaat.


Advertenties

Als ze groot worden…

En dan… is opeens die dag daar. Die dag dat ook je jongste zegt: “Ik kan het nu zelf wel.” Zomaar, out-of-the-blue, hebben ze je niet meer nodig. Of… denken ze je niet meer nodig te hebben.

Kinderen worden groot. Ook kinderen met ADHD of een autismespectrumstoornis. Al is hun weg naar `groot zijn’ hobbelig, bochtig en vaak een stuk langer dan die bij andere kinderen, ook díe weg voert naar een plek waar je wezen wil. Maar… wíl je daar wel wezen, mama?


Wat is het een werk hè, zo’n kleintje. Als verse moeder ben je hele dagen in de weer met voedingen, luiers verschonen, badjes, slaapjes, schema’s, en nog veel meer. Met de geboorte van je kind ben je opeens in een oogwenk getransformeerd in een expert op het gebied van babyverzorging. En je groeit mee met het kind – terwijl het groter wordt, minder lichamelijke zorg maar meer opvoedkundige zorg nodig heeft, groei jij met hem mee.
Als je kinderen eenmaal zelfstandig naar school gaan en je vaker je handen vrij hebt, is dat na een korte periode van wennen juist wel fijn; wanneer je de vermoeidheid van nieuwe jonge ouders en hun strak geplande dagschema’s ziet, denk je stiekem: Wat heerlijk dat dát achter de rug is! (Ík heb dat wél gedacht, al had ik drie hele makkelijke, goed slapende baby’s.)
Maar het moederen, als het eenmaal in je bloed zit, raak je het niet meer kwijt. Je kunt het voor altijd blijven doen, het is een deel van je persoon geworden.

Tot je op een dag in een stil huis op de bank gaat zitten met een bak koffie in je hand. De was aan de lijn hangt, het huis aan de kant is, je in je hoofd precies het dagprogramma van al je kinderen voor je kan zien, maar ze allemaal verbaal of non-verbaal te kennen hebben gegeven dat je hen écht niet meer hoeft te controleren. Je op de klok kijkt en de wijzers nog maar half tien aangeven en je denkt: en nu?

Ik stap even in de biechtstoel vandaag: ik zag het niet aankomen. Dat moment. Ik dacht onbewust dat ik voor eeuwig en altijd kon zorgen, knuffelen, pleisters plakken, dagstructuur aanbrengen, met juffen sparren, uitjes bedenken, opblijfavonden organiseren en af en toe mijn neus in die lekker ruikende zomerhaartjes steken. Maar die eeuwigheid is opeens voorbij: ik heb drie pubers. Ja, ze hebben alledrie hun stempels, maar ze gaan hard op weg richting dat punt waar ik ze altijd hebben wilde: zelfstandigheid. Ik zou blij moeten zijn dat die bestemming steeds dichterbij komt, maar gek genoeg wil ik het opeens niet meer.
Een vreemd gevoel roept dat klokje op half tien bij me op; vaag klinkt in mijn herinnering het typische, calvinistische mantra: ledigheid is des duivels oorkussen! Ik voel me leeg, zelfs schuldig; nutteloos en een beetje belachelijk. Ik ben zo’n vrouw geworden. Je weet wel, zo één die roept: “Is dit het nu?”

Het ligt in mijn aard om lege gaten zelf op te vullen. Ik zou me zomaar halsoverkop in allerlei nieuwe activiteiten kunnen storten. Ik zou werk – of in elk geval weer vrijwilligerswerk – kunnen gaan zoeken; mensen met een beetje hersens en een paar goeie talenten hebben hun agenda zomaar weer vol. Maar is dat wat God van mij verlangt?
Een telefoontje van mijn dochter – die gister haar pols brak bij het skateboarden terwijl ze tweehonderd kilometer verderop zit (help! Daar had ík bij moeten zijn!) – roept me weer terug naar de realiteit: je bent nog steeds nodig, mama!
Die ander geeft haar misschien de knuffel en de pleister, maar de nazorg en de praktische zaken zijn voor mij. Ik dien mijn ontslag als huissecretaresse nog maar even niet in; ik capituleer en staak mijn vechten om agendavulling en zingeving.

Ze zijn nog niet weg, die kinderen. Ze worden wel groter, maar helemaal groot zijn ze nog niet. Maar ik moet ze wel steeds meer loslaten, en wie had gedacht dat dát zo moeilijk zou zijn?
In mijn vorige blog schreef ik over controle, wel, (nu mag je me best even uitlachen,) pubers leveren écht een effectief cold-turkey-programma voor een controlfreak.
Ik geef ze over aan hun Maker, en lever direct mijn eigen agenda ook maar bij Hem in. Al de weg leidt mij mij Heiland. Hij kent mij, en heeft iets voor me liggen voor als die groten écht vertrokken zijn.
Geen paniek mama, chill en geniet van de stille momenten. Pak je bijbel en leer je Heer nog beter kennen; want de eeuwigheid met Hém gaat níét voorbij.
En laat je sterken, want de storm kan elk moment weer om de hoek komen…

“Ik leer en onderwijs u aangaande de weg die gij gaan moet;
Ik raad u; mijn oog is op u.” – Psalm 32:8

Moet dat nou, zo’n stempel?

Met een verhoogde hartslag en een vaag knagend schuldgevoel in je buik zit je daar, aan de andere kant van een grijs bureau vol agenda’s, notitieblokken met aantekeningen, pennen, een computer, en die niet te negeren dikke, paarsblauwe DSM, die als een zwaard van Damocles de inhoud van het te vallen vonnis geheim houdt tussen zijn stevige omslag.

Je frummelt wat aan je tas en vraagt je af of je je jas ergens kwijt kan; in het benauwde kantoortje hangt de typische geur van printers en warm tapijt.
“Fijn dat jullie samen gekomen zijn! We zullen vandaag de uitslag van de onderzoeken bespreken en een plan voorstellen voor de te volgen behandeling.”

Je denkt dat ze alles weten. Daar, aan de andere kant van het bureau, zit je reddende engel met alle kennis die er te krijgen is, de dokter die alles van jouw kind weet en begrijpt. Je verwacht een intelligente, professionele oplossing voor de problemen rond je kind, dat niet binnen de lijntjes kleurt en zich maar niet tussen de strepen van de curve wil ontwikkelen. Je klampt je vast aan het oordeel van de deskundige, want wat moet je anders? Kom maar op met die diagnose!

De hele wereld heeft er een mening over. Wie verdwaald wil raken moet vooral eens over het internet gaan reizen met een aantal zoektermen die je willekeurig kunt prikken uit de onderzoeksverslagen van het GGZ.
Alsof je het allemaal maar verzonnen hebt, dat vreemde gedrag, die typische patroontjes, die rode cijfers, dat gebrek aan contact of die ontoombare energie. Alsof je zelf zo graag die wanhoop wilde voelen en die onmacht; alsof je het je ideaal was om je kind ooit aan te melden voor psychologische onderzoeken toen hij zo perfect en schattig verscheen op zijn geboortedag.

“Ze plakken overal een stickertje op tegenwoordig.”
“Moet dat nou, zo’n stempeltje?” of nog erger, en vooral pijnlijker: “Hij mag toch gewoon wezen wie die is?”
Als ik in gedachten terugga naar de periodes waarin onze kinderen hun diagnoses kregen, voel ik weer het verdriet, de angst, de afwijzing en de veroordeling.

Hij mág wezen wie hij is! Hij is door God gewild, geliefd. Een unieke creatie, met een masterplan voor zijn leven. Maar we zijn nog niet in de hemel, we leven in een land waarin je pas zorg, onderwijs en hulp op maat krijgt als er een officieel erkend labeltje aan je gehangen is.

Ik heb het schuldgevoel de deur uit gedaan. Als je kind extra vitamines nodig heeft, geef je die hem. Moeten er nieuwe kleren komen, dan zorg je daarvoor. Is zijn been gebroken? Dan komen er gips en krukken. Daar zal niemand je op aankijken.
Heeft hij extra hulp, zorg, aandacht, tijd, structuur of misschien zelf een pilletje nodig om een beetje beter mee te komen in onze maatschappij (en in je gezin!)? Dan stroop je je mouwen op, laat het publiek lekker boe-roepen en ga je ervoor. Met knikkende knieën en oogkleppen op, maar verzekerd van de liefde en genade van de Schepper van dat kind, Die Hem zelf tot in de kleinste details zo ontworpen heeft en Die in jou als moeder de mogelijkheden gelegd heeft om de beste expert te worden die er voor dat kind maar zijn kan.
Schud het oordeel van je schouders en ga ervoor. Want jíj en ik, wíj zijn ervoor aangenomen!